: 0224 333 0 555

Baş Ağrısı

Baş ağrıları toplumda ne sıklıkta görülmektedir?
Baş ağrısı toplumda en sık görülen şikâyetlerden biri olup toplumda görülme oranı yüzde 90’lara ulaşır. Tüm baş ağrılarının yüzde 90’ını ise migren ve gerilim tipi baş ağrıları oluşturur.

Başağrısının tipi genellikle hastanın bilgileri ve muayenesi ile ayırt edilebilir. Çok nadiren ileri görüntüleme yöntemlerini ihtiyaç duyulsa da son yıllarda beyin tümörü / beyin kanaması endişesi ile hastalarımızın pek çoğu MR/ BT tetkiki yapılmadan rahat edememektedir.

Baş ağrısı tipleri

Direkt baş ağrısı tablosuyla ortaya çıkan, başka bir hastalıkla ilişkisi olmayan baş ağrıları primer baş ağrılarıdır: migren, gerilim tipi ve küme baş ağrılarıdır. Sekonder baş ağrıları ise yüzde 10 oranında görülen, başka bir hastalığa bağlı olarak ortaya çıkan baş ağrılarıdır:beyin damar hastalıkları, sinir sistemi hastalıkları, beyin tümörleri, göz hastalıkları, sinüzit, menenjit gibi hastalıkların seyri sırasında görülürler.



Migrenin özellikleri

  • Genelde başın tek tarafındadır
  • Zonklayıcı özellikte, orta ve yüksek şiddetlidir
  • Bulantı, kusma olur
  • Baş hareketleri ve fiziksel aktivite ağrıyı arttırır
  • Işık ve ses rahatsız eder
  • Krizler (atak) halinde gelir
  • Ağrı 4 ila 72 saat sürer
  • Ağrı başlangıcında görme bozuklukları olur (auralı tipinde)


Migren aurası

Aura, ön belirtili migrende rastlanan şikayetlerdir. Bu belirtilerin çoğu görmeyle ilgilidir. Hasta, parlak ışıklar, zig zag çizgiler gördüğünü ya da görmenin bulanıklaştığını, bir alanda veya bir bölgede görme kaybı olduğunu söyler. Ayrıca kolda, bacakta uyuşma, baş dönmesi, konuşmayla ilgili bozukluklar da görülür. 20–30 dakika sürer ve ardından ağrı başlar.

 

Migren başağrısını tetikleyen faktörler

  • Yükseklik değişiklikleri
  • Stres, gerginlik
  • Hava kirliliği, sigara dumanı
  • Parlak ışık veya titreyen ışık
  • Yüksek ve devamlı gürültü
  • Parfüm kokusu, kuvvetli diğer kokular ve kimyasal maddeler
  • Hava durumundaki değişiklikler (basınç, sıcaklık ve nem değişikliği, lodos)
  • Mevsimsel değişiklikler (sonbahar ve ilkbahar en kötü zamanlar)
  • Açlık, öğün atlama
  • Çok ya da az uyuma, uyku düzenindeki bozukluklar
  • Uçak yolculukları
  • Doğum kontrol hapları
  • Kadınlarda hormonal değişiklikler (adet dönemi)
  • Bazı yiyecek ve içecekler (çikolata, kabuklu kuruyemiş, kırmızı şarap vb)


Gerilim tipi baş ağrısı özellikleri

  • Gerilim tipi baş ağrısı genellikle stres kaynaklıdır
  • Tüm başı tutar, başın tepesinde  yoğunlaşır. Başın arkasından öne yayılma gösterir
  • Çok nadir tek taraflı olabilir
  • Bulantı olabilir ama kusma görülmez
  • Bir hafta - 15 gün ağrıyla (hafif) geçer

Migrende tedavi

Tedavideki hedef, tetikleyici faktörleri azaltmak, sinir sistemindeki hassasiyeti ve ağrı sırasında ortaya çıkan damar ve damar çevresindeki olayları baskılamaktır.

Ağrı sırasında karanlık ve sessiz bir ortamda, hareket etmeden yatmak/uyumak/oturmak en az ağrı kesiciler kadar etkili olabilir.

Ayda 3-4 kez olan migren ataklarında basit ağrı kesiciler, steroid olmayan anti-inflamatuar ilaçlar, ergotaminli ilaçlar ve triptanlar kullanılır. Ağrı kesici ve ergotaminli ilaçlar sık kullanıldığı takdirde ağrıyı sürekli yapar ve bazen daha ciddi yan etkilere yol açabilirler.
Atak sırasındaki bulantı ve kusma için de anti emetik grubu ilaçlar verilir. Ağrı kesiciler atağın başında alınmalıdır.

Bir ay içinde atak sayısı 5-6 'yı geçiyorsa o zaman sadece atak sırasında değil, migren atağını önlemeye yönelik ilaçları da kullanmak gerekir.

Sürekli baş ağrıları neden olur?
Sürekli ağrılarda sekonder bir neden olup olmadığı araştırılmalıdır. Daha önce periyodik gelen ağrıları olan hastalarda ağrılar süreklilik kazanmışsa hastanın çok sayıda ağrı kesici ilaç kullanmış olması, ya da altta psikolojik nedenlerin var olabileceği olasılığı düşünülmelidir.

Ağrı kesiciler sürekli kullanıldıklarında bağımlılık yapar mı?
Morfin türevi olmayan ağrı kesiciler sürekli kullanıldıklarında temel olarak bağımlılık yapmaz, ancak ilaç kötü kullanımına bağlı baş ağrısı dediğimiz yeni bir ağrı türü de eklendiği için hastalar böyle hissedebilirler. Bu durumda hastanın mutlaka bir hekime başvurarak ağrı kesiciler dışında bir tedavi için yardım alması gereklidir.

İleri yaşlarda görülen baş ağrılarının nedenleri nelerdir?
İleri yaşlarda başlayan baş ağrılarında öncelikle altta yatan bir neden olup olmadığı araştırılmalıdır. Migren yaşla birlikte azalma gösteren bir hastalıktır. %2 oranında ileri yaşlarda başlayabilir. Özellikle ileri yaşta başlayan ve baş ağrısı nedeni olan iki hastalık temporal arterit (özel bir damar iltihabına bağlı baş ağrısı) ve hipnik (gece gelen) baş ağrılarıdır. Bu nedenle 50 yaş üzerindeki bir hastada yeni ortaya çıkan baş ağrıları varsa mutlaka doktora danışılmalıdır.

Başı ağrıyan hasta ne zaman mutlaka doktora başvurmalı?
     

  • Ağrı sürekli ve artan şiddette ise
  • İlk kez ağrıyla tanışan kişinin yaşı 10’un altında, 50’nin üstündeyse,
  • Daha önce mevcut olan ağrının şiddeti, şekli değiştiyse, tedaviye cevap vermiyorsa,
  • Baş ağrısı şimdiye kadar hayatında karşılaştığı en şiddetli ağrıysa ve ağrı bir fiziksel aktivite sırasında (ağır bir yük kaldırmak, cinsel ilişki) ortaya çıkmış ve şiddetini arttırmışsa mutlaka doktora gitmek gerekir.